JOHOR BAHRU, 14 November 2026 – Kehidupan sederhana di Kampung Ulu Inas, Negeri Sembilan, menjadi titik mula perjalanan Academician Tan Sri Dr. Salleh Mohd Nor sebelum muncul sebagai tokoh penyelidikan perhutanan dan pemuliharaan alam sekitar yang disegani di persada antarabangsa.

Perjalanan panjang yang menghubungkan ilmu, pembangunan industri dan perlindungan khazanah alam negara itu kini diraikan menerusi penganugerahan Ijazah Kehormat Doktor Kejuruteraan Alam Sekitar sempena Majlis Konvokesyen Universiti Teknologi Malaysia (UTM) ke-70.

Pengiktirafan tersebut turut membawa makna istimewa buat UTM, universiti yang pernah menerima khidmat beliau sebagai Pro-Canselor dari tahun 2010 hingga 2024.

Sepanjang kerjayanya, Tan Sri Dr. Salleh memperlihatkan bagaimana penyelidikan dapat memberikan nilai ekonomi kepada sumber negara, sambil memperkukuh tanggungjawab memelihara alam untuk generasi akan datang.

Antara sumbangan penting beliau ialah usaha mempelopori penyelidikan penggunaan kayu getah sebagai bahan mentah industri perabot. Penyelidikan tersebut membantu mengubah kayu yang sebelumnya dianggap sebagai bahan buangan ladang kepada sumber perkayuan bernilai tinggi untuk pasaran antarabangsa.

Sumbangan penyelidikan berkaitan kayu getah itu mendapat pengiktirafan menerusi Mahathir Science Award pada tahun 2009, yang diterima beliau bersama Institut Penyelidikan Perhutanan Malaysia (FRIM).

Keupayaan melihat potensi pada sumber yang kurang dihargai turut mencerminkan pendekatan beliau terhadap ilmu, di mana penyelidikan perlu diterjemahkan untuk manfaat masyarakat dan negara.

Asas ketekunan itu terbina sejak zaman persekolahan. Walaupun dibesarkan dalam keluarga sederhana, itu tidak menjadi kekangan beliau untuk terus menimba ilmu melalui pembacaan.

Selepas mendapat pendidikan di Sekolah Rendah Kebangsaan Inas dan Tuanku Muhammad School, Kuala Pilah, beliau meneruskan persekolahan di Federation Military College di Port Dickson.

Kecemerlangan akademik dan bakat kepimpinannya terserlah apabila dilantik sebagai Senior Under Officer serta menerima Federation Military College Director of Studies Prize sebagai pelajar terbaik pada tahun 1960.

Biasiswa Rancangan Colombo kemudian membuka peluang kepadanya melanjutkan pengajian perhutanan di Australia. Pada tahun 1964, beliau memperoleh Ijazah Sarjana Muda Sains (Perhutanan) daripada University of Adelaide serta Diploma Perhutanan daripada Australian Forestry School, Canberra.

Perjalanan ilmunya diteruskan melalui pengkhususan pentafsiran gambar udara di Delft, Belanda, sebelum menamatkan pengajian sarjana dan doktor falsafah di Michigan State University, Amerika Syarikat.

Sekembalinya ke tanah air, beliau terlibat dalam inventori sumber hutan sebelum mengetuai Projek Inventori Hutan Negara yang menjadi asas penting kepada perancangan guna tanah.

Tugasan itu menuntut komitmen lapangan yang tinggi. Beliau menghabiskan tempoh tiga tahun dengan berkhemah di hutan belantara bagi menjayakan projek berkenaan.

Pengalaman memahami hutan secara langsung kemudian disusuli tanggungjawab membangunkan institusi penyelidikan negara.

Beliau dilantik sebagai Pengarah Institut Penyelidikan Perhutanan (FRI), Kepong, pada tahun 1977 dan memainkan peranan dalam transformasinya menjadi badan berkanun. Pada tahun 1985, beliau menjadi Ketua Pengarah pertama FRIM, yang kemudiannya berkembang sebagai institusi penyelidikan perhutanan tropika dengan pengiktirafan antarabangsa.

Ketokohannya turut terserlah apabila dipilih menerajui International Union of Forest Research Organizations (IUFRO), sekali gus menjadi individu pertama dari luar Eropah dan Amerika yang memimpin organisasi tersebut dalam tempoh 100 tahun penubuhannya.

Dalam pemuliharaan alam sekitar, khidmatnya sebagai Presiden Persatuan Pencinta Alam Malaysia (MNS) selama 30 tahun mengukuhkan usaha mempertahankan khazanah hutan negara.

Kepimpinannya menyumbang kepada usaha mewujudkan Taman Negara Endau-Rompin di Johor dan Taman Negeri Royal Belum di Perak. Beliau turut terlibat dalam usaha pemuliharaan hutan Bukit Kiara dan Kota Damansara serta pembangunan pendidikan alam semula jadi.

Pengabdian tersebut diiktiraf melalui pelbagai penghargaan, termasuk Anugerah Langkawi sulung pada tahun 1991 dan Merdeka Award bagi kategori Alam Sekitar pada tahun 2016.

Bagi warga UTM, legasi Tan Sri Dr. Salleh turut hadir melalui pembangunan kepimpinan mahasiswa dan penghijauan kampus.

Sebagai Pro-Canselor, beliau memberikan sokongan terhadap kecemerlangan universiti dan agenda kelestarian. Beliau turut mengilhamkan pembangunan taman botani UTM serta menyumbang kepada usaha penanaman pokok di sekitar kampus.

Beliau turut diberi amanah sebagai Chef de Mission Projek UTM Everest, yang menyaksikan kejayaan dua pelajar UTM menawan puncak Gunung Everest pada tahun 2016.

Hubungan antara ilmu dengan keberanian meneroka itu turut mewarnai kehidupan peribadinya. Pada usia 72 tahun, beliau direkodkan dalam Malaysia Book of Records sebagai rakyat Malaysia tertua yang berjaya mendaki ke Kem Induk Everest di Nepal.

Di samping kerja penyelidikan dan kepimpinan, beliau telah menghasilkan 22 buku, termasuk autobiografi Portrait of A Thousand Smiles yang turut diterjemahkan ke dalam bahasa Melayu. Penulisan itu meluaskan ruang perkongsian pengalaman dan pemikirannya kepada masyarakat.

Penganugerahan ijazah kehormat ini mengangkat legasi Tan Sri Dr. Salleh sebagai anak desa yang menempa kejayaan melalui pendidikan, memperkukuh institusi penyelidikan dan mengabdikan kepakaran kepada negara.